Profesyonel
Devlet Tiyatroları sezonu açtı, biz de açılışı Sırp yazar Duşan Kovaçeviç’in oyunu olan Profesyonel ile yapmış olduk. Işıl Kasapoğlu’nun yönettiği oyunda Bülent Emin Yarar, Yetkin Dikinciler, Gülen Çehreli ve Cenap Oğuz rol alıyor. Oyunu Türkçe’ye Başar Sabuncu ve Bilge Emin kazandırmış.
Bir yayınevinde editör olan Teodor’u görmeye gelen ve ona yazmadığı (ama yaşadığı, söylediği, anlattığı) kitaplarını getiren sivil polis Luka’nın ve Luka üzerinden Teodor’un hikâyesi anlatılıyor. Luka devlet tarafından tehlikeli bir genç olarak nitelendirilen Teodor “Teja”yı izlemekle görevlendirilen ve on altı yılı görevli, iki yılı da hobi olarak devam eden bu izleme sonunda Teja’dan etkilenen bir polis memuru. Bu etkilenme aslında tam olarak Luka’da değil, Luka’nın oğlu Milos üzerinde kendisini gösteriyor. Edebiyat öğretmeni olan ve oyunda görmediğimiz Milos aslında oyunu geliştiren ve anlamı derinleştiren önemli bir karakter. Bir taraftan devlet adına “zararlı” diye düşünülen bir adamı takip eden Luka’nın diğer yandan o adamdan bir tane daha -istemese bile- yaratması, belki de on altı yıl bir insanı takip ettirebilen devlete, kaybolan, özünü yitiren hayatı için bir hesap sormasını sağlıyor.
Oyunda aynı zamanda anlatıcı da olan Teodor’u Yetkin Dikinciler canlandırırken, “Yoldaş Luka”yı ise Bülent Emin Yarar oynuyor. İki oyuncu da oyunun hakkını sonuna kadar veriyorlar. Belki bu rollerde karşılıklı oynayabilecek en iyi iki oyuncu seçilmiş. Ayrıca Yetkin Dikinciler’in anlatıcı rolüne çok uygun, harika bir sesi var. Bu ses oyundan bir an bile kopmamanızı sağlıyor.
Oyunu izlerken bir an Luka karakterinin karikatürize edilmesini gereksiz buldum. Bu oyunun çok daha sert ve farklı oynanabileceğini düşünmedim değil. Belki bu sertlik isteğimde benzer konuya sahip ve yakın dönemde izlediğim Das Leben der Anderen’den etkilenmiş olabilirim. Ancak oyunu okumadığım ve farklı bir temsilini izlemediğim için de karakterin yapısını tam olarak bilmiyorum, yalnız öğrendiğim kadarıyla Profesyonel, yazarı Kovaçeviç tarafından 2003 yılında sinemaya uyarlanmış ve 2004 Uluslararası İstanbul Film Festivali’nde Jüri Özel Ödülü almış. Bu durumda en kısa zamanda filmi de göreceğimi belirterek yazımı sonlandırayım, sezonun ilk oyun tavsiyesini yapayım. Mutlaka görmeniz gerekir, kaçırmayın.
Das Leben der Anderen’i hatırlatıyor oyun, ama daha yumuşak ve mizahi bir üslubu var. Ben bu halini sevdim de. Luka karakterinin karikatürize göründüğünü ben de düşündüm, ama senin de bahsettiğin gibi metni bilmeden yorumu suçlamak haksızlık olur. Keyifli bir oyun, sezona başlamak için de ideal, daha fazla oyun izleme isteği yaratabilir.
Kartal’a kadar gelmiş :) 24′üne biletimizi aldık.