Macar Sineması 1940’lardan 80’lere

8 – 29 Aralık 2010 Pera Müzesi

Magyar Filmunió ve İstanbul Macaristan Başkonsolosluğu işbirliğiyle gösterilecek filmler;

Aşk

Yönetmen: Károly Makk

Oyuncular: Lili Darvas, Mari Törõcsik

Macaristan, siyah-beyaz 1970, 52′

Macarca; Türkçe Altyazılı

Bu duyarlı siyah beyaz Macar draması 50’li yıllarda geçiyor. Bir kadının kocası Macar gizli polisi tarafından tutuklanır ve bir muhalif olarak hapsedilir. Genç eş, tatlı ve çekici bir kadın olan ve görünüşe göre oğlunun Amerika’ya göç ettiğine inanan kayınvalidesiyle yaşamaktadır. Kocasının hapsolmasıyla ilgili hiçbir şey yapamayan gelin, kocasının ağzından bir dizi mektup yazarak kadının neşesini canlı tutar. Bu mektuplarda kocası inanılmaz ve harika şeyler yapmaktadır.

Avrupa’da Bir Yerlerde

Yönetmen: Géza Radványi

Oyuncular: Artúr Somlay, Miklós Gábor, Zsuzsa Bánki

Macaristan , siyah-beyaz 1947, 104′

Macarca; Türkçe Altyazılı

Yeni-gerçekçi sinema tarihinde çok önemli bir yere sahip olan bu film, savaş sonrası Macar sinemasının ilk büyük başarısını oluşturuyor. Perişan durumdaki savaş sonrası Macaristan’ında evsiz savaş yetimlerinin başından geçen De-Sica-vari bir masaldır. Her türlü yola başvurarak geçinen, yemek yemek için hırsızlık yapan ve çöpleri karıştıran çocuklardan oluşan hırpani bir grup, harap bir kaleye sığınır ve burada, savaş yüzünden duygusal ve ruhsal olarak yıkılmış eksantrik bir orkestra şefinin yaşadığını keşfederler.

Atlıkarınca

Yönetmen: Zoltán Fábri

Oyuncular: Mari Töröcsik, Imre Soós and Ádám Szirtes

Macaristan, siyah-beyaz 1955, 103′

Macarca; Türkçe Altyazılı

1953, Puszta (Macaristan’ın doğusundaki düz bölge). Debrecen yakınındaki kolektif bir çiftliğin gönülsüz üyesi olan István Pataki, özel bir küçük çiftlik sahibi olduğu eski yaşamına dönmek ister. Topraklarını artırmak için kızı Mari’yi bir başka küçük çiftlik sahibi olan kaba saba Sándor Farkas’la evlendirmeyi planlamaktadır. Ne var ki Mari isteksizdir, çünkü modernite temsilcisi ve Kolektif’in ateşli taraftarı Máté Bíró’yu sevmektedir. Yine de, babalarının kızmasına rağmen, birbirlerinin peşinden gitmeye devam ederler.

Yakalama

Yönetmen: Miklós Jancsó

Oyuncular: János Görbe, Zoltán Latinovits, Tibor Molnár

Macaristan, siyah-beyaz 1965, 94′

Macarca; Türkçe Altyazılı

Avusturya baskısına karşı 1848 Devrimi’ni inceleyen tarihsel filmde ihanete uğrayan isyancı mahkûmlardan oluşan bir grubun sorgulanması konu edilir. Politik baskılara rağmen, pek de örtük olmayan bu Stalinizm eleştirisinin yapımcılığı Studio IV, Mafilm, Macaristan devleti yapım ajansı tarafından gerçekleştirildi. Modern bir belgesel tarzında çekilen film 1966 Cannes Film Festivali’nde gösterildiğinde olay yaratmış, yetenekli genç yönetmen Miklós Jancsó’nun uluslararası üne kavuşmasını sağlamıştı.

Midas Dokunuşu

Yönetmen: Géza Bereményi

Oyuncular: Károly Eperjes, Judit Pogány, Enikö Eszenyi

Macaristan, siyah-beyaz, renkli 1988, 110′

Macarca; Türkçe Altyazılı

Midas Dokunuşu II. Dünya Savaşı’nın sonundan 1956’daki Macar ayaklanmasına kadarki dönemi kapsayan iddialı bir dönem draması olup, büyük bölümü Budapeşte’nin Teleke Meydanı’ndaki bitpazarında geçer. Monori kendini Bit Pazarı’nın Kralı olarak kabul ettirmek için cazibesini kullanan bir karaborsa taciridir.

Mefisto

Yönetmen: István Szabó’

Oyuncular: Klaus Maria Brandauer, Krystyna Janda, Ildikó Bánsági

Macaristan, renkli, 1981, 144′

Macarca; Türkçe Altyazılı

Klaus Mann’ın 1936 tarihli romanından uyarlanan film, sanatına devam etmek için ruhunu Nazilere satmaya razı olan bir adamın son derece dramatik hikâyesidir. Faşizmin yükselişini Nazi Almanya’sında politik tiyatronun gelişimiyle yan yana koyan Mefisto tamamıyla performansa odaklanan bir film. Alman aktör Klaus Maria Brandauer tarafından etkileyici bir biçimde canlandırılan ana karakter Hendrik Hoefgen, ün ve sanatsal itibar için her şeyi göze almıştır.

Csontváry

Yönetmen: Zoltán Huszárik

Oyuncular: Itzhak Finzi, István Holl, Andrea Drahota

Macaristan, renkli , 1979, 106′

Macarca; Türkçe Altyazılı

Bu biyografik dramada Ichak Finzi, ressam Csontváry’i (1854-1919) canlandırıyor. Yetenekli sanatçı 1950’lere gelindiğinde onun “rehabilite” olduğunu düşünen komünist bir ülke tarafından, ölümünün üzerinden 30 yıldan fazla zaman geçtikten sonra tanınmıştır. Bir zamanlar eczacı olan Csontváry, 40 yaşındayken işini bırakır ve ömrünü, Macar hayatı ve İtalya’nın harabelerini tasvir eden dev freskler yapmaya adar.

Benim 20. Yüzyılım

Yönetmen : Ildikó Enyedi

Oyuncular: Dorota Segda, Oleg Yankovskiy, Paulus Manker

Macaristan, siyah-beyaz, 1988, 98′

Macarca; Türkçe Altyazılı

Dorothy Segda, Budapeşteli bir annenin (Dorothy Segda) ikiz kızlarının 1880 yılında doğumuyla başlayan filmde üç rolü birden canlandırıyor. Erken yaşta yetim kalan kızlar, sokaklarda kibrit satmak zorunda kalırlar, sonunda da farklı aileler tarafından evlat edilirler. 1900’e hızlı geçiş: Birbirinin izini kaybetmiş ve artık büyümüş olan ikizler Şark Ekspresi’nde iki farklı kompartımana yerleşir. Kızlardan biri (yine Segda) varlıklı bir adamın şımartılan metresi olmuştur, diğeriyse (bir kez daha Segda) bombacı bir anarşisttir.

Sinbad

Yönetmen: Zoltán Huszárik

Oyuncular: Zoltán Latinovits, Éva Ruttkai, Eva Leelossy

Macaristan, renkli, 1971, 98′

Macarca; Türkçe Altyazılı

Gyula Krudy’nin bir romanına dayanan Sinbad, yaşlanmış Don Juan’ın geçmişteki romantik ilişkileriyle ilgili anılarını hatırlayışıdır. İnce işlenmiş görüntüleriyle ve saf bir görsel temel üzerine kurulu dramatik kurgusuyla neredeyse tamamen romantik ve duyusal bir film olan Sinbad, filmdeki güçlü renk kullanımıyla övgü toplamıştır. Hikâye yüzyılın başında Macaristan’da geçiyor.

Tanık

Yönetmen: Péter Bacsó

Oyuncular: Ferenc Kállai, Lajos Öze, Béla Both

Macaristan, renkli, 1969, 112′

Macarca; Türkçe Altyazılı

Tanık insafsız ve gaddar Stalin rejimi örnek alınarak biçimlendirilen Rákosi Dönemi’nin zirvesinde geçmektedir. Film, domuzu Dezsõ’yu kanunsuz olarak kestiği için yakalanan ve sıradan bir bent bekçisi olan József Pelikán’ın hayatını izler. Pelikán “iğrenç” suçu için hapiste ağır ceza çekmek yerine, genelde komünist seçkinlere ayrılan önemli bir hapishaneye terfi ettirilir. Pelikán’ın, talihinin neden döndüğüyle ve yeni işiyle ilgili en ufak bir fikri yoktur.

Gösterim Programı için Pera Müzesi

Not; Yazı Pera Film etkinlik programından alıntıdır.

Author: Nezaket Kartal

Share This Post On

Submit a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir