Filmmor Kadın Filmleri Festivali, İstanbul Modern Sinema’da

Hayat Geçer. Bir Kadın Görür. Bir Film Yapar.

Hayatı film yapan kadınlara saygıyla.

Feminist sinema 100, Filmmor 10 Yaşında.

İstanbul Modern Sinema, bu yıl onuncu yaşını kutlayan Uluslararası Gezici Filmmor Kadın Filmleri Festivali’ne ev sahipliği yapıyor. 10-18 Mart tarihleri arasında gerçekleşecek festivalde, yirmiyi aşkın ülkeden yetmiş film, dünyanın farklı ülkelerinden konuklar, tema bölümleri, toplu gösterimler, panel, konferans ve atölyeler yer alıyor.

10. Uluslararası Gezici Filmmor Kadın Filmleri Festivali’nde dünya sinema tarihinin ilk öykülü filmini çeken Alice Guy-Blaché’dan başlayarak sinema tarihinin ve feminist sinemanın öncü yönetmenlerinin çektiği ve klasikler arasına giren 35 film İstanbul Modern Sinema’da gösterilecek.

Festival kapsamında ayrıca 10 Mart Cumartesi günü, saat 15:00’de Marleen Gorris ile festival izleyicisine özel bir atölye-söyleşi ve “Feminist Sinemanın 100 Yılı” isimli bir panel gerçekleşecek. Feminist Sinema’nın 100 Yılı adlı panel Alin Taşçıyan, Hülya Uğur Tanrıöver, Kay Armatage, Marie Mandy ve Necla Algan’ın katılımıyla saat 17:00’de İstanbul Modern Sinema’da düzenlenecek.

Bizim Zamanlar
İran, Rahşan Bani-Etemad, 2002, 35 mm, Renkli, 105’

2001 yılı cumhurbaşkanlığı seçimlerinde sokaklardaki coşkuyu taşıyan film, genç sinemacıların, reformcu cumhurbaşkanı Hatemi’ye destek vermek için başlattıkları kampanyayı kadınların gözünden aktarıyor. Kamera, tüm yasaklamalara ve engellere karşın cumhurbaşkanlığı için adaylıklarını koyan 48 kadına yöneliyor; özgürlük ve kadın hakları için adaylıklarını koyan bu kadınlar arasında 25 yaşındaki Arezoo’yu izliyor. Hayatın tüm yükünü omuzlayan Arezoo’nun zorlu yaşamı onun gibi tüm kadınları anlatıyor bize.

70-80-90, Masum, Küstah, Fettan
Türkiye, Melek Özman, 2010, DV, Renkli, 65’

Türkiye sinemasında, nadiren anlatıcı olan ve çoğunlukla konu edilen kadınlar genellikle -erkek yönetmenlerin çektiği filmlerde- neden Masum, Küstah ya da Fettan ama daima iki boyutlu, ya “iyi” ya da “kötü”ler? İyilikleri ya da kötülükleri ne kadar sahici? Neden her durumda sözleri dinlenmiyor, onlara inanılmıyor, affedilmiyor ya da cezalandırılıyorlar? Filmde Alin Taşçıyan, Arzu Okay, Lale Belkıs, Agah Özgüç, Ülkü Erakalın ve sinema izleyicileri ile Yeşilçam’ın kadınlara yapıp ettiklerinin, “masum kadınların’ hıçkırıkları arasında nadiren duyulan ‘fettan kadınların’ kahkahalarının izi sürülüyor…

Kızkardeşler, İsyan, Kikue Yamakawa
Japonya; Chieko Yamagami, 2011, DV Cam, Renkli, 76’

Japonya’da, Meiji Taisho döneminde kapitalist ekonomiye dayalı modern bir devlet inşa edilirken Meiji medeni kanununun temel aldığı ataerkil aile sistemi, kadınların evde ve işyerlerinde yaşamlarını zorlaştırıyor, baskı altına alıyordu. Bu dönemde yaşayan Kikue Yamakawa, kadın-erkek eşitliğinin tüm emek problemlerini çözebileceğini ve bütün insanların haklarını korunabilir hale getirebileceğini iddia ettiği kendi sosyalist feminist teorisini inşa etti. Belgesel, “önce soru sormayı öğrenmeli” diyen Kikue Yamakawa’nın yaşamı, düşünceleri ve eylemlerini konu ederken, bugün hem Japonya hem de tüm dünyada, cinsiyet eşitliği ve insan haklarını gerçekten sağlayıp sağlamadığımızı da sorguluyor.

Bedensiz Ruhlar
Türkiye; Sabite Kaya , 2011, HDCam, Renkli, 60’

Film, önceki genel seçimlerde bağımsız milletvekili adayı olan eski seks işçisi Ayşe Tükrükçü’nün hayatı üzerinden, zorla alıkonarak fuhuş sektöründe satılan kadınların bu sektörden kurtulmak için verdikleri mücadeleyi, ailevi ve ekonomik sıkıntılar içinde hayata tutunma hikâyelerini anlatıyor.

Tuz, Su, Un
Türkiye, Arjantin; Bettina Frese, Özlem Sarıyıldız, 2011, DV, Renkli, 40’

90’larda Arjantin’in politik atmosferinde büyük kitlelerin eylem biçimi olarak ortaya çıkan ve bir grup insanın talepleri için yol kesmesine dayanan pikete; genelde işsizlerden müteşekkil piketeros hareketi ile anılır. Piketeros, ana-akım medyada, yoğunlukla, maskeleri ve ellerindeki sopalarıyla, şiddet yanlısı erkekler olarak temsil edilirler. Film, bu baskın temsil içinde adı neredeyse hiç geçmeyen ve hareketin yüzde70’ini oluşturan kadınlara, Ctd: Anibal Verón Aşevlerine bir ziyaret…

Sema
Tunus, Belçika, Almanya; Néjia Ben Mabrouk, 1988, 16 mm, Renkli, 90’

Güney Tunus’un fakir bir sanayi kentinde yaşayan Sabra, geleneksel aile yaşamının kısıtlamalarından kaçmaya çalışır. Film, ülkesini ve kültürünü çok sevmesine rağmen, baskılardan bunalan Sabra’nın bugünkü ve 10 yaşındaki yaşamından kesitlerle Tunus’un erkek egemen kültürünü açığa çıkarıyor.

Ev Karadır
İran; Furuğ Ferruhzad, 1962, 16 mm, Siyah beyaz, 20’

Belgesel, İran’da cüzzamlıların kapatıldıkları evlerde yaşamak zorunda bırakıldıkları yıllarda onların gündelik hayatına tanıklık ediyor.

Bir Avuç Cesur İnsan
Türkiye; Rüya Arzu Köksal, 2011, DigiBeta, Renkli, 87’

Doğu Karadeniz’in üç vadisi, Fındıklı, İkizdere ve Senöz’de yaşayanlar bölgede yapımı planlanan hidro elektrik santralleri (HES) karşısında şaşkındırlar. Akarsularının kullanım hakkının 49 yıllığına özel şirketlere devredilmesine anlam verememektedirler. İkizdere halkı ise ikiye bölünmüştür, kimileri istihdam sağlayacak diye taraf olur, kimileri ise yaşam alanlarına yapılan müdahaleye şiddetle karşı durur. Fındıklı halkı ise, İkizdere ve Senöz’de gözlemledikleri tahribat karşısında kararlı ve uzun soluklu bir mücadeleye girişir.

Tutkuyu Filme Almak
Fransa, Belçika; Marie Mandy, 2000, Beta SP, Renkli , 60’

Bu cesur belgeselde Marie Mandy şu soruyu soruyor: Kadın yönetmenler aşkı, tutkuyu ve cinselliği nasıl filme alıyorlar? Bugün dünyadaki en önemli kadın yönetmenlerin birçoğu ile (Sally Potter, Agnés Varda, Catherine Breillat, Doris Dörrie, Deepa Mehta, Müfide Tlatli, Safi Faye ve Jane Campion dahil) mülâkatlarla sinematografik seçimin cinsel politikasıyla doğrudan ilgileniyor. Kendi çalışmalarından parçalar eşliğinde, yönetmenler feminist bir sinemasal dilin olasılığını ve filmlerindeki “kendilerinin yeni bir imajının fantazisini ve düşünü kurmayı tartışıyorlar. Bir yandan cinsellik ve ilişkileri betimlemelerinin nasıl olduğunu tartışırken, bir yandan da imaj, fotoğraf ve hikâye seçiminde cinsel farklılıkların üzerinde duruyorlar.

Kameralı Kadınlar
ABD; Alexis Krasilovsky, 2008, Beta SP, Renkli, 54’

Yönetmen, kendi kitabı “Women Behind The Camera”dan yola çıkarak, bu belgeselle dünyanın dört bir yanındaki görüntü yönetmeni kadınların emek ve tarihlerini açığa çıkarıyor. Yedi yıl boyunca, Afganistan, Avustralya, Kanada, Çin, Fransa, Almanya, Hindistan, Meksika, Senegal, ABD ve diğer ülkelerde, sualtında ya da savaş bölgelerinde, Hollywood ya da Bollywood’da kameranın arkasındaki kadınları izliyor. 50 görüntü yönetmeni kadın ve bu kadınlara destek olan kadınlar ve erkeklerle yapılan görüşmeleri içeren belgesel, Afganistan’da Taliban rejiminden gizli çekilen filmlerden, Hindistan’da güçlenmenin bir yolu olarak kamera kullanmayı öğrenen kadınlara, Senegalli kadınların erkeklere rağmen sürdürdüğü meslek hayatlarına kadar erkeklerin hâkimiyetindeki teknik bir alanda kadınların mücadele hikâyelerini paylaşıyor. Yetenek, güç, cesaret ve düşlerini de…

Dünyanın Yarısı
Tunus, Fransa; Kalthoum Bornaz, 2007, 35 mm, Renkli, 93’

Film, dul babaları ile sorunlu bir ilişkileri olan çift yumurta ikizleri Selim ve Selime’nin hikayesini anlatıyor. Avukat olan babaları Ali, onların doğumu sırasında ölen annelerinin ölümünden çocuklarını sorumlu tutar. Selim yurtdışına okumaya giderken, Selime kaza geçiren babasına bakmaya zorlanır. Bir gün Selime, kız çocukların aldığı mirasın erkek çocuklarınkinin yarısı kadar olduğunu öğrenir ve babasına bunun nedeni “babaların kızlarını oğullarının yarısı kadar sevmesi mi?” diye sorar.

Sulhname
Türkiye; 2011, HDV, Renkli, 79’, Şehbal Şenyurt
Film, olağanüstü hal döneminde meydana gelen zorunlu göç ve köy boşaltılmalarının neden olduğu zarar ve kayıpların giderilmesi için hayata geçirilen 5233 sayılı Tazminat Yasası’nın Van ilindeki uygulanışını mercek altına alıyor.

Yönetmenlerle Buluşma: Marleen Gorris

10 Mart Cumartesi, 15.00

Panel/ Panel: Feminist Sinema’nın 100 Yılı

Katılımcılar: Alin Taşçıyan, Hülya Uğur Tanrıöver, Kay Armatage, Marie Mandy, Necla Algan

10 Mart Cumartesi, 17:00

Programda yer alan diğer filmler ile ilgili ayrıntılı bilgi

Not; www.istanbulmodern.org‘ dan alıntıdır.

 

Author: Nezaket Kartal

Share This Post On

Submit a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir