23 – 30 Eylül 2010

İstanbul Modern Sinema ve Goethe-Institut İstanbul, geçen yıl başlattıkları “Almanya’dan Yepyeni Filmler” dizisini bu yıl da devam ettiriyor ve ilk gösterimi son bir yıl içerisinde gerçekleşmiş Alman filmlerinden bir seçki sunuyor. İzleyici ve eleştirmenlerin karşısına ilk kez Berlin, Cannes, Venedik, Toronto, Sundance gibi festivallerde çıkan filmlerden oluşan programın açılışını Almanya’nın ünlü genç aktörü Daniel Brühl’ün başrolde oynadığı, gerçekle kurmacanın iç içe geçtiği keyifli bir romantik komedi olan Lila Lila filmi yapıyor.

Programda yer alan diğer filmler; Gölgede (Thomas Arslan), Neukölln Unlimited (Agostino Imondi, Dietmar Ratsch), Soul Boy (Hawa Essuman), Sevecen Parazitler (Christian Becker, Oliver Schwabe), Yerçekimi (Maximilian Erlenwein), Votka ile Viski (Andreas Dresen), Orly (Angela Schanelec), Esnek Bir Kadın (Tatjana Turanskyj).

Gösterim gün ve saatleri için tıklayınız.

Küratörlüğünü Halil Altındere’nin yaptığı, yılın en kapsamlı güncel sanat sergisi, ifade özgürlüğünün sınırlarını araştıran, farklı kuşaklardan 48 Türkiyeli sanatçıyı yan yana getiriyor.

Halil Altındere, hazırladığı beşinci sergide, yine (sanat) tarihsel referansı olan bir başlık seçiyor: 1969 yılında, bağımsız küratörlüğün öncülerinden Harald Szeeman’ın “Tavırlar Biçime Dönüşünce” sergisinin başlığından esinlenerek, “Fikirler Suça Dönüşünce” sloganı altında, farklı kuşak, tutum ve dillerden gelen genç güncel sanat enerjisini ortaya çıkarıyor.

Altındere, sanatçılar tarafından üretilmiş politik tutumları ilişkilendirerek; içinde varolduğu topluma muhalefet eden, sataşan bir duruş sergiliyor. Siyasi ortamın belleğini tutan, militarizm, iktidar, hiyerarşi, milliyetçilik, sınır ve toplumsal cinsiyet politikalarının eleştirisine yoğunlaşan işler serginin bir aksını oluşturuyor. Bir yandan da içe bakan; güncel sanatın hangi simgesel ekonomiler ve iktidar biçimleri içinde etkinleştiğini kurcalayan öz-eleştiri görünür oluyor.

Önceki Halil Altındere sergilerinde olduğu gibi, kültür alanında gerçekleşen mücadele örgütlenerek kollektif ruh güçlendiriliyor. İstanbul, İzmir, Diyarbakır, Mardin, Berlin, Frankfurt, Amsterdam ve New York’ta yaşayan, farklı kuşaklardan Türkiyeli genç sanatçıları yan yana getiren sergi, ortak eğilimleri olduğu kadar, farklı sanatsal ve politik duruşları da birbiriyle diyalog içine sokuyor. Altan Gürman, Gülsün Karamustafa ve Hüseyin Alptekin’in işlerini, 1990 ve 2000 sonrası güncel sanat pratiğine başlamış sanatçılarla birlikte sergileyerek, kuşaklararası ilişkiler kuruyor. Bir sanatçı-küratörün elinden çıkan sergide, birçok yeni işin üretimi destekleniyor ve varolan işlerin mekana ve bağlama özel yorumlanabileceği deneysel alanlar açılıyor.

Documenta, Manifesta, Sao Paolo, Guanju, Setinye ve İstanbul bienallerine sanatçı olarak katılan Halil Altındere, bugüne dek ‘Kötüyüm ve Gurur Duyuyorum’ (2002), ‘Seni Öldüreceğim İçin Çok Üzgünüm’ (2003), ‘Serbest Vuruş’ (2005), ‘Gerçekçi Ol, İmkansızı Talep Et!’ (2007) sergilerinin küratörlüğünü yapmıştır.

Dikkat: İzlemeden Okuma! Bu yazı filmin sürpriz sayılabilecek gelişmelerini de içermektedir.

François Ozon’un en farklı filmlerinden biri olan Ricky bir kadının sosyal hizmet uzmanıyla konuşmasıyla açılıyor. Kadın, iki çocuğuyla tek başına kaldığını ve yalnız yapamadığını anlatarak ağlıyor. Bu görüşmeden sonra birkaç ay önce yazısı görünüyor. Ve zamansal olarak nasıl anlamlandıracağımızı bilemediğimiz bir dönem başlıyor. Yönetmen bu kez işçi sınıfından bir kadın karakter çıkarıyor karşımıza. Kızı Lisa ile birlikte yaşayan Katie, işyerinde İspanyol Paco ile tanışır. Kısa süre içinde birlikte yaşamaya başlarlar. Bir çocukları olur, Lisa’nın isteği üzerine adını Ricky koyarlar. Çok geçmeden Ricky’nin diğer çocuklardan farklı olduğu ortaya çıkar. Oldukça sosyal gerçekçi gibi görünen film Ricky’nin kanatlarının çıkmasıyla bambaşka bir yöne doğru akar ve hayata fantezi girer.

Ozon’un hınzırlığından fazlasıyla nasiplenen bir film Ricky. Henüz Ricky’nin kanatları bile yokken Lisa’nın yemekte kanat yemek istemesi, Ricky için hazırlanan odanın duvar kâğıtlarının bulutlarla kaplı olması gibi küçük hoşluklar var filmde. Üstelik nasıl yapmayı başarmışsa adı Ricky olan ve kanatları çıkan bir çocuğun filmini aslında her şeyi izleyen ve annesinin sessiz ortağı Lisa’nın filmi yapmayı başarmış Ozon. Annelik üzerine düşündürmeyi başardığı kadar farklı bir çocuğun kıyısında büyümenin de ne demek olduğunu sezdirmiş. Üstelik bütün bunları acımasız bir dünyanın içine ustalıkla yerleştirmiş. Filmin başının aslında sonu olabileceğini düşündürerek elimizden mutlu son imkânını almış da olsa özgürlüğe uçan bir çocuğa, belki bu hayatın bir parçası olmadığı için sevinmek gibi bir teselli bırakmış bize -ki az şey değil.

Yönetmenin biraz göz ardı edilen bir filmi oldu nedense bu film. Üzerine pek bir şey söylenmedi. Oysa filmografisinde farklı bir yerde dursa da onun oyun oynamayı seven sinemasına dair çok şey var içinde. Üstelik Ozon’un annelikle derdine bir de buradan bakmak, “anneler çocuklarını neden bırakır” sorusu üzerine düşünmek “Le Refuge”un Mousse’unu da anlamaya çalışmanın bir yolu olabilir.

Neden! neden öldün Pina, sen gidince istanbul “nefes”siz kaldı…

Pina Bausch’u kaybedeli 1 yıl olunca, resimleri arkasından geliyor yakın zamanda. Son İstanbul Tiyatro Festivali’nde tekrar izleyince İstanbul üzerine hazırladığı Nefes oyununu, özlemim hayli artmıştı. Eylül ayı hüzünüyle birlikte Pina’yı da getirdi boğazın yamacındaki Çıragan Sarayı Kempinski Sergi Salonu’na.

Keşke canlansan da tekrar salınsan Pina, Boğazın dağlasında, dalga dalga saçınla..

———————

“Dans ile tiyatroyu ilk defa sentezleyen kişi olarak bilinen ve Wuppertal Dans Tiyatrosu’nu kurarak arkasında kültürel bir miras bırakan Pina Bausch’un dans tiyatrosu ile on yıllar boyunca göstermiş olduğu performansları fotoğraflayan ve kendisi de dans tiyatrosu uzmanı olan Kaufmann’ın eserlerinin sergileneceği seçki grubun en şaşırtıcı, en hareketli, en üzgün ve en mutlu anlarını izleyicilerle paylaşıyor. Istanbul 2010 Avrupa Kültür başkenti ajansının da desteklediği özel projeler arasında yer alan sergi saray’ın zemin katında 3 Eylül – 5 Ekim 2010 tarihleri arasında günün her saati ücretsiz olarak gezilebilir. (0212) 327 00 12″

Harald Zwart’ın yönetmenliğini yaptığı, 2010 yapımı The Karate Kid, John G. Avildsen’in 1984’te çektiği aynı adı taşıyan filmin yeniden çevrimi.

İlk Karate Kid benim için de efsane bir filmdi. Çocukluğumda izlediğim filmden sonra uzun süre karate hareketleri yaptığımı, özellikle son sahnedeki o muhteşem vuruş tekniğini (Turna Tekniği) evde birçok kez yapmaya çalıştığımı hatırlıyorum. “Cilala Parlat” diye diye temizlik yaparak Karate öğrenmeye çalışmışlığım da vardır. Bu filmin birkaç nesilde böyle bir etki yarattığı söylenebilir.

2010 yapımı yeniden çevriminde ise olaylar Çin’de geçiyor. Genç Padavanımız olarak Jaden Smith karşımıza çıkıyor, efsane Miyagi Usta’nın yerine de Mr. Han karakteriyle Jackie Chan geçmiş. Dövüş tekniği olarak Kung fu kullanılmış. Oyuncuların rollerinde hiç sırıtmadığı, izlerken ilkine benzer bir tat aldığımız eğlenceli bir film olmuş diyebilirim. Kung fu’nun estetiğinin, Çin’in yer yer çok güzel manzaralarının filme değer kattığı söylenebilir.

Her ne kadar eğlenceli bir film olsa da bu filmi yeniden çekmeye gerek var mıydı, sorgulanabilir. Yeniden çevrimler özellikle teknolojiyi çok gerektiren filmler değillerse gereksiz oluyorlar. Birkaç yıl içinde yenisi unutulup yine ilki hatırlanmaya devam ediyor. Çünkü o filmlerin efsane olması çok iyi olmalarından öte o dönemde bıraktıkları etkiden kaynaklanıyor. Sanıyorum yeniden çevrimler sadece para kazanmanın kolay bir yolu olduğundan yapımcılar tarafından sıkça tercih edilmeye başlandı. Bildiğimiz ve sevdiğimiz pek çok filmi daha bu şekilde izleyeceğimizi tahmin etmek güç değil.

Animelerinde bilinçaltını kurcalayan, hayal gücünün sınırlarını zorlayan çok sevdiğim yönetmenlerden biri Satoshi Kon’u 24 Ağustos günü, çok genç bir yaşta -46- kaybettik. Yönetmen olarak “Perfect Blue” – ilk yönetmenlik deneyimi- , “Paprika”, “Tokyo Godfathers” gibi animelere imza atan Satoshi Kon yazarlık ve animatörlük de yapmıştır.

Bilinçaltı ile uğraşmasından başka animelerinin arka planı da çok zengindir. Arka planı takip etmekten olayı kaçırabilir kişi -o kadar doyurucudur arka plan. Animelerinin müzikleri de çok iyidir. En çok çalıştığı kişi olan -Berserk animesinin müziklerini yapmış- Hirasawa Susumu etkileyici sesiyle komple sanat eserine dönüştürüyor animeleri. Satoshi Kon “The Dream Machine” isimli film üzerinde çalışıyordu, ölümüyle sanırım yarım kalacak bu anime.

Satoshi Kon’u hiç izlememiş olanlara animelerini kronolojik sırayla izlemelerini öneririm.

Pera Film sonbahar film etkinliklerine 3 Eylül – 3 Ekim 2010 tarihleri arasında Japonya Medya Sanatları Festivali İstanbul’da – 2010 sergisi kapsamında “Anime Filmler” programıyla başlıyor.

Programda, 18 uzun metrajlı ve 8 kısa metrajlı film olmak üzere toplam 26 film gösterime sunuluyor ve Anno, Hara, Kato, Kawamoto, Kojima, Miyazaki, Okamura, Otomo, Yamamura ve Tomino gibi Japon Anime Sineması’nın önde gelen önemli yönetmenlerinin filmleri yer alıyor.

Programda göze çarpan filmler arasında Hayao Miyazaki’nin Howl’un Yürüyen Şatosu, Ruhların Kaçışı; Tensai Okamura’nin Naruto: Kar Ülkesinde Ninja Çatışması; Katsuhiro Otomo’nun Buhar Çocuk; Mamoru Hosoda’nın Yaz Savaşları; Anno Hideaki’nin Evangelion: 1.0 Yalniz-değilsin filmleri yer alıyor.

Sergide çizimlerinin yer aldığı Koji Yamamura ve Kunio Kato’nun da kısa filmleri ayrıca gösterime girecektir.

Gösterim Programı için Pera Müzesi

Not; Yazı etkinlik bülteninden alıntıdır.

Daha dün gibi hatırlıyorum yağmurlu akşamın sabahında Burak’ın bilgisayar başındıyken dinlediği şarkıyı. Yeni yeni uyanıp kendime bile gelmeden bu hangi şarkı diye sormuştum. O şarkı dandadadan’ın aydınlıklar’ıydı. Usulca başlayıp cesurca biten başı ayrı sonu ayrı o şarkı beni dandadadan’a aşık etmişti. Sadece beni değil, Burak’ı, Fiko’yu, Nazo’yu, Sümero’yu herkes bu dörtlünün etkisindeydi uzunca bir süre. Açıkçası bu bizim ortak olarak sevdiğimiz ender şeylerden biriydi ve tadını çıkartıyorduk. Özellikle peyote’deki o ufak sahnenin önünde “zın-zın çatalı göster banaa” bağrışmalarımızı hala unutmuş değlim. Hiçbir konserde o kadar eğlenmedim.

Her şey olması gerektiği gibi güzel giderken akıllarına nerden estiyse grup bir dağılma sürecine girdi, ve beklendiği gibi, dağıldı. Oysa ki biz yeni albümün hazır olduğunu falan sanıyorduk. Kaybeden yine biz olduk.

Korhan Futacı solo albümüne ağırlık vermişti ve kara orkestra adlı bir orkestra da kurup “Geleneksel Mahşer Günü” albümünü yayınladı. Albümle aynı adı taşıyan çıkış şarkısının klibini bir kaç televizyonda izleyip mest olmuştum ama yoğunluktan resmen adamları unutup gitmiştim. Neyse ki İstiklal Kitabevi’nde rastgelip aldım albümü. Şarkı şarkı inceleyip merakınızı bölmek istemeyeceğim türden bir albüm. Öncelikle ismi gibi kapağı gibi “kara” bir albüm. Herhalde Korhan Futacı her projesinde git gide kararıyor. Peki bu kararma iyi mi kötü mü diye soracak olursanız, ona cevap veremem. Korhan Futacı kışkırtıcı vokali ve saksafonuyla yine sizi büyülecek. Buna emin olabilirsiniz.

Belki konserlerinde Zın zın da çalıyorlardır ve bizi çıldırtırlar. Kesinlikle deneyip görmemiz lazım.

Richard Berry’nin yönetmenliğini yaptığı L’immortel, ailesiyle vakit geçirmek için emekliye ayrılmış mafya babası Charly Matteï’nin (Jean Reno), eski dostları tarafından ihanete uğrayarak öldürülmeye çalışıldıktan sonraki intikam öyküsünü anlatmaktadır. Matteï intikamını alırken aynı zamanda ailesini ve dostlarını da korumak zorundadır.

İntikam öyküleri genelde sevdiğim bir türdür. Fakat bu konuda çekilen filmler de artık birbirlerine çok benzemeye başladı. L’immortel’ın da öyküsü itibariyle diğerlerinden pek bir farkı olmasa da en azından daha iyi çekildiği söylenebilir. Özellikle birkaç sahnedeki müzik kullanımı da oldukça iyiydi.

Uyuşturucu satmayan, kadına çocuğa silah sıkmayan, silahsız adama ateş etmeyen, polisle çatışmaya girmeyen bir mafya ile -bizdeki karşılığı Kabadayı filminde Şener Şen’in canlandırdığı Ali Osman-, yukarıda saydığımız her türlü şeyi yapan mafya (Kad Merad) arasındaki mücadelede ister istemez taraf oluyorsunuz. Fakat gözünü kırpmadan adam vuran insanların ahlaktan bahsetmesini yine de anlayamıyorum.

Jean Reno’nun çok iyi performans sergilediğini söyleyebilirim. Beklentileri çok yüksek tutmazsanız, izlediğinizde çok da hayal kırıklığı yaratmayan bir film olmuş.