Cafer Panahi Retrospektifi

3-10 Şubat İstanbul Modern

İstanbul Modern Sinema, geçtiğimiz ay rejime muhalif olduğu gerekçesiyle altı yıl hapis ve yirmi yıl sessiz kalma cezasına çarptırılan, İran sinemasının öncülerinden Cafer Panahi’nin filmlerine ev sahipliği yapıyor. Panahi’nin Cannes’da Altın Kamera ödülü alan ilk filmi Beyaz Balon’un da aralarında olduğu beş uzun metrajlı filminden oluşan program, Berlin Film Festivali’nden bir hafta önce İstanbul Modern’de gösteriliyor.

Beyaz Balon / The White Balloon

İran, 1995, Renkli, 85’

Cafer Panahi’nin Cannes’dan ödülle dönen filmi Beyaz Balon, yedi yaşındaki Raziye’nin yılbaşı hediyesi için istediği Japon balığına ulaşma hikâyesini anlatır. Annesinin verdiği parayı kaybeden küçük Raziye, bulduğunda aslında ulaşamayacağı bir yerde olduğunu fark eder. Küçük kızın gözlerinden İran sokaklarında geçen yabancı ve karmaşık bir hayat kesiti aktarılır. Panahi’nin ustası Abbas Kiarostami’nin senaryosunu yazdığı film, gerçek zamanda akması, özenli oyunculukları, basit ve evrensel öyküsüyle tatlı ve naif bir ‘ilk film’.

Ayna / The Mirror

İran, 1997, Renkli, 95’

İstanbul Film Festivali’nde Altın Lale’yi kazanan bu filmde Beyaz Balon’daki küçük oyuncu yine başrolde! Küçük Mina, okuldan çıktığı zaman annesini bulamaz. Adresini bilmediği evini ararken yanlış otobüse biner, yanlış duraklarda iner, sonunda iyi niyetli bir sürücü kendisine yardımcı olur. Küçük Mina’nın gözünden modern İran’ın sosyo-kültürel yaşantısına ayna tutan bu filmi keyifle izleyeceksiniz.

Daire / The Circle

İran, 2000, Renkli, 91’

Daire, farklı geçmişlerden gelen ve toplumun baskısı altında kapana kısılmış dört kadın karakter üzerinedir. Panahi görüntüyle seyirciyi filmin içine alır ve tam ortasına yerleştirir. Erkek güdümündeki sosyal düzende kadın olmanın ve “sabıkalı” yaftası yemenin zorluklarını, boğucu yaşam şartlarını aktarırken, öykü anlatım aracı olarak daire devinimi tercih ederek toplumun sosyo-politik geometrisine daha da yoğunlaştırır. Venedik’te Altın Aslan kazanan film “daire”den çıkmanın imkânsızlığını gösteren bir başyapıt.

Kanlı Altın / Crimson Gold

İran, 2003, Renkli, 95’

Panahi bu kez erkeğin yaşadığı sıkıntıları; kendilerinden beklenen toplumsal değerler ve gelenekler içinde yaşadıkları çaresizliği öne çıkartır. Bir pizzacıda çalışan Hüseyin, arkadaşı Ali’nin bulduğu cüzdanda bir kuyumcu fişi bulur ve hayatı değişir. Kendi yaşamıyla ve üst sınıfların lüks yaşamı arasındaki farkı görür ve bir gece kendini o lüks yaşamın en uç sınırlarında bulur. İran’daki sosyal sınıf farkını ve erkeklerin sıkışmışlıklarını gösteren sürükleyici bir dram.

Ofsayt / Offside

İran, 2006, Renkli, 93’

Panahi, kadınların futbol maçına alınmadığı İran’da ‘”her şeyi yapmanın bir yolu olduğu” fikrinden yola çıkar. Ofsayt, futbol maçına erkek kılığında giden kadınların heyecan dolu dramını anlatır. Belgesel dilindeki bu film yönetmenin komedi unsurları içeren ilk ve tek öyküsüdür. Panahi’nin daha geniş kitlelere de ulaştırmayı başardığı bu filmi, amatör oyuncuları, dijital el kamerası kullanımı, toplumu taşlayan ve alaya alan anlatımıyla Ken Loach’u anımsatır.

Gösterim gün ve saatleri için İstanbulmodern.org

Not; Yazı İstanbul Modern Etkinlik Takvimi’nden alıntıdır.

Author: Orhan Sümer

Share This Post On

Submit a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir